ذبيح الله صفا
1023
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
هشتم هجريست . وى در شعر عصّار تخلّص مىكرده « 1 » و زادگاه و محلّ سكونتش تبريز بوده و از ناروايى بازار سخن در آن شكايت داشته « 2 » است . اسم او در مآخذ همهجا تقريبا به همين صورت كه ذكر كردهايم آمده است ، آذر « 3 » نام او را « ملّا محمّد » ثبت كرده و امين احمد رازى « 4 » « مولانا محمّد » و حاج خليفه « 5 » « الشيخ محمّد او احمد العصّار التبريزى » ، و در هيچيك از مآخذ نامى از پدرش نيافتهام . مرحوم محمّد على تربيت « 6 » و مرحوم سعيد نفيسى « 7 » نوشتهاند كه او علاوهبر « عصّار » در غزليّات خويش « محمّد » نيز تخلّص مىكند
--> - از صفحهء پيش * تاريخ نظم و نثر در ايران ، مرحوم سعيد نفيسى ص 203 * دانشمندان آذربايجان ، مرحوم محمد على تربيت ، تهران 1314 ص 275 - 276 * تاريخ ادبيات فارسى ، هرمان اته ، ترجمهء مرحوم مغفور دكتر رضازادهء شفق ص 181 - 182 * فهرست نسخ خطى كتابخانهء مجلس شوراى ملى ، ج 3 ، ص 691 - 692 * تاريخ مفصل ايران ( عهد مغول ) ، مرحوم عباس اقبال آشتيانى ، چاپ دوم ص 553 ( 1 ) - : بس اى عصار زين گفتار بسيار * كه مستحسن نباشد قول مكثار تو عصارى ز لفظ چرب و شيرين * جهان را پيش كش الفاظ شيرين ( 2 ) - : بتخصيص اين سخن در شهر تبريز * كه در وى نيست بازار سخن تيز مثل گر انورى آيد درينجا * شود رويش چو قطران در تمنا ( 3 ) - آتشكده چاپ هند ، ص 31 ( 4 ) - هفت اقليم ج 3 ، ص 227 ( 5 ) - كشف الظنون بند 1914 ( 6 ) - دانشمندان آذربايجان ص 275 ( 7 ) - تاريخ نظم و نثر در ايران ص 203